آخرین مطالب
پربازدیدترین مطالب


۱۴ تیر ۱۳۹۷

حلزون حلزون

طنز روز


خداحافظی با مخاطبان حلزون


 

مجله اینترنتی حلزون با نگاهی تازه به طنز تلاش کرد تا فضای خوبی را برای طنزسیاسی فارسی به وجود بیاورد. توکا نیستانی و مانا نیستانی به ابراهیم نبوی پیشنهاد کردند که سردبیری این سایت را بپذیرد و در کنار آنها که بخش تصویری حلزون را شکل می‌دادند کارشان را از یکسال و نیم قبل آغاز کردند. بنای آنها بر این بود که یک سال و نیم کار کنند و اگر توانستند آن را ادامه دهند و اگر نشد که به هر تقدیر همیشه فرصت‌ها آغازی دارد و پایانی.

این تجربه یک سال و نیمه برای ما پر از لذت و کار و رنج و مشکلات ناشی از کار و زندگی حرفه‌ای بود. حتما می‌توانید تصور کنید که برای چند کاریکاتوریست و طنزنویس هیچ چیز لذتبخش‌تر از این نیست که یک‌باره صاحب یک نشریه طنز شوند. کلی نقشه کشیدیم و فکر کردیم که رسانه‌ای چند وجهی درست کنیم، کم‌کم داشت در ذهنمان یک امپراطوری دیسنی‌لند شکل می‌گرفت که واقعیات خودشان را نشان دادند. چند طرح بلندپروازانه را گذاشتیم توی آب‌نمک و با تعدادی از طنزنویسان حرفه‌ای که می‌شناختیم کارمان را شروع کردیم.

در این یک سال و نیم بیش از دو هزار اثر منتشر کردیم. از کارتون و انیمیشن گرفته تا طنز ژورنالیستی و داستان طنز، تا کلیپ و پادکست، تا قصه و شعر، تا نقد و بررسی، تا گزارش و معرفی آثار و تقریبا همه فرم‌های گوناگونی که به ذهن‌مان می‌رسید.

طنز روز: طنز روز مهم‌ترین بخش حلزون بود. در این بخش طنزنویسان خوب و قدری کار کردند. علیرضا رضایی، شراگیم زند، ابراهیم نبوی، حمید شریف، سپیده عبدی، دنیس آژیری، سروش پاکزاد، منیرو روانی پور و آرش سبحانی و خیلی‌های دیگر در این بخش به ما مطلب دادند. روزانه حداقل دو تا سه مطلب در این بخش منتشر شد. البته ما از بهترین کارهای قدیمی‌ها هم در همین بخش استفاده کردیم و طنزآوران نسل‌های قبلی را هم معرفی کردیم، از فریدون تنکابنی گرفته تا جواد مجابی و نورالدین زرین کلک و عمران صلاحی و تقریبا همه طنزنویسان معاصر و پیشین که به بهانه طنزپژوهی آثارشان منتشر می‌شد.

طنزنویسان افغانستان: شک ندارم که نویسندگان افغانستانی ما جزو پرخواننده‌ترین‌ها بودند. سخیداد هاتف و موسا ظفر جزو طنزنویسان درخشان امروز افغانستان هستند که به‌طور منظم در صفحه ویژه خودشان مطالب روزانه یا هفتگی‌شان را نوشتند. بسیار هم منظم بودند و دست‌شان زیر سر طنزنویس‌های کمتر منظم خودمان. جز سخیداد و موسا چند شماره‌ای از ناهید مهرگان نویسنده بسیار خوب افغان و همسرش یماناشر یکمنش کار منتشر کردیم و از جلال نورانی. و امیدوارم که این عزیزان چه در کنار ما و چه به‌طور مستقل به کارشان ادامه دهند. یکی از تجربیات خوب ما در برخورد با این دوستان این بود که سعی کردیم و سعی کردند ضمن رعایت دستور زبان و ویژگی‌های این دو گویش فارسی دری و فارسی امروزی ایران، به متن آنها دست نخورد و همان که می‌نویسند منتشر شود. دو ستون کتابچه‌ی عقلاطون و زاغ‌نامه دو ستون پرخواننده ما بودند و امیدواریم این سنت همراهی نویسندگان ایران و افغانستان بعدها نیز ادامه یابد.

کارتون و کاریکاتور: توکا نیستانی مسئولیت بخش تصویری و کاریکاتور را برعهده داشت. توکا و مانا ، با همراهی جمعی از کاریکاتوریست‌های داخل و خارج از کشور، موفق شدند روزانه به‌طور متوسط یک کاریکاتور را در حلزون منتشر کنند. ۳۴۴ کارتون و کاریکاتور توسط توکا نیستانی، مانا نیستانی، سمیه رمضانی، باب همایون، دالشین، ال تاجینو، شقایق، نامی، خسروناصر، زینا و شزی و گه‌گاه کاریکاتور اهدایی از دوستانی مانند آقای زرین کلک صفحه پروپیمانی را فراهم کرد و بسیاری از دوستداران حلزون از این کارها استفاده کردند.

عکس طنز: شراگیم زند از همان آغاز پیشنهاد کرد تا صفحه عکس طنز را راه بیندازیم و بیشترین بارش را هم خودش متحمل شد، بعضی از این صفحات عکس بسیار مورد استقبال قرار گرفتند و جزو پربیننده‌ترین صفحه‌های ما شدند.

ستون پنجم: اسم ستون پنجم اگر چه قرار بود عنوان طنزهای ابراهیم نبوی باشد، اما نه طنزهای او به ستون پنجم محدود ماند و نه دیگران از ورود به این صفحه خودداری کردند. ابراهیم نبوی در این ستون و ستون دیگر طنز روز به نوشتن طنزهای معمول مطبوعاتی، پارادوکس، نام‌نامه، و انواع دیگر طنز پرداخت و روزانه بیش از یک نوشته را خودش نوشت.

طنزپژوهی: بخش طنز پژوهی در وبسایت ما شامل همه چیز شد: ده‌ها نوشته در معرفی طنزنویسان، معرفی کتاب، نقد کتاب، گزارش تصویری توسط نویسنده گزارش ۶۰ و مروری بر شیوه‌ها و گونه‌های طنز فارسی را در این ستون برایتان آوردیم. یکی از دستاوردهای بزرگ ما در این ستون، ستون شعر طنز امروز ایران بود که اگر حلزون فقط همین یک کار را کرده بود راضی بودیم. مینا یوشیج یکی از افرادی بود که پژوهش‌هایی در معرفی طنزپردازان معاصر و قدیم منتشر کرد. ستون بامزگی‌های توئیتری با انتخاب ماه سلطان حسین رابطه حلزون را با توئیتر حفظ کرد و جزو ستون‌های پر مخاطب ما بود.

شعر طنز امروز ایران: این ستون را خیلی آرام آغاز کردیم و به‌تدریج توانستیم با بیش از صد شاعر طنزسرای جوان داخل کشور آشنا شویم که غالبا شعر آنان را می‌شود شعر زیرزمینی نامید. برخی از دوستان معترض بودند که این ستون طنز نیست، ولی از نظر سردبیر حلزون و با در نظر گرفتن شیوه تاویل این اشعار می‌توان نام شعر طنز امروز ایران را روی آن گذاشت. اصلا خیلی هم جدی نگیریم، چه بسا که  شعر غمگینی را در روزی یافتیم و از آن لذت بردیم و گذاشتیمش در این ستون. شاید بزرگ‌ترین فایده این ستون و حلزون برای حلزونی‌ها همین بود و همین است که با شعر زیرزمینی امروز ایران آشنا شدند. ما غمگینیم که نمی‌توانیم هر روز مثل این یک سال روزی دو شعر جدید از شاعران جوان کشور را در کشور بخوانیم و منتشر کنیم. از همه شاعرانی که به ما برای یافتن این اشعار کمک کردند سپاسگزاریم.

رادیو و تلویزیون: بنای ما از روز اول این بود که هم به گزارش پرفورمنس( رقص و نمایش و فیلم) بپردازیم و هم سعی کنیم تا انیمیشن، کلیپ و فیلم‌های کوتاه طنز بسازیم. محسن نامجو در آغاز کار یک پادکست فوق العاده را برای حلزون کار کرد و اگرچه بسیار اذیتش کردیم، ولی کار او زیاد شنیده شد. در مورد نقد نمایش، ستون گزارش ۶۰ کارهای باارزشی کرد، چه روی نمایش زنده، چه روی استوری‌های اینستاگرام و ما تلاش کردم با کمک کامبیز حسینی کمی دانش استندآپ کمدی را بالا ببریم. جز اینها ما تعدادی فیلم کوتاه و چند انیمیشن درست کردیم که پرهام قبادی سازنده برخی از فیلم‌های ویدیویی کوتاه ما بود و بقیه دوستانی که در این حوزه کار کردند، با اسم واقعی شان کار نکردند.

یکی از مهم ترین دستاوردهای ما در حلزون مشاهده حرفه‌ای شدن خیلی از آدم‌ها بود. گرچه مطمئن بودیم خیلی از دوستان‌مان کارشان خوب است، ولی هنوز مطمئن نبودیم که می توانند مولف و حرفه‌ای بشوند. امروز می‌توانیم به جرئت بگوییم که حمید شریف، سپیده عبدی، سخیداد هاتف و موسا ظفر نویسندگان حرفه‌ای هستند که زبان و لحن و نظم خودشان را پیدا کردند و یا تعداد زیادی از شاعران داخل کشور که ما شاهد اوج گرفتن کارهای‌شان بودیم و نمی‌خواهیم از آنان نام ببریم. همچنین ما در حلزون موفق شدیم که به حوزه نقد در رسانه‌هایی مانند اینستاگرام نزدیک شویم که گزارش ۶۰ نمونه‌های خوبی از آن را نشان داد. به گمانم با آثار منتشره در همین یکسال حلزون حداقل بیست کتاب عالی و ماندگار می‌توان منتشر کرد.

در کار حلزون ما دوستان زیادی پیدا کردیم؛ دلخوری‌ها زیاد نبودند و اگرهم بودند کمتر به تحریریه برمی‍گشت، مثل همیشه مشکلات اداری آزاردهنده بود. ولی ما در مقابل همه دوستان و همکاران‌مان این جمله را به جرئت می‌گوییم که ما هیچ چیز را در حلزون سانسور نکردیم. از همه دوستانی که همراه‌مان بودند و از همه همکاران‌مان در بخش‌های مخنلف حلزون تشکر می‌کنم و غمگینیم که این پروژه ادامه پیدا نکرد. از اینکه نام بسیاری از دوستان را به‌خاطر امنیت آنان نمی‌توانیم ببریم شرمنده‌ایم.

بگذریم.

بچه‌های حلزون امیدوارند که بار دیگر جای دیگر همدیگر را پیدا کنند.

این یادگار از ما می‌ماند و امیدواریم بعداً کامل‌ترش کنیم. برای توضیح بیشتر بگوییم که ما حداقل سه ماهی است که حلزون را در حداقل منتشر می‌کنیم و یک ماهی است که کار این نشریه متوقف شده، ولی مثل همه خداحافظی‌های ایرانی چند ساعتی دم در خداحافظی‌مان طول کشید.

ابراهیم نبوی، توکا نیستانی، مانا نیستانی

سوم جولای ۲۰۱۸